Diagnoza


W diagnozie ADHD niezwykle ważna jest rzetelna diagnoza przeprowadzonej według kryteriów definicyjnych przez specjalistów – lekarzy psychiatrów i psychologów. Bardzo istotna jest diagnoza różnicowa, która pozwala sprawdzić, czy objawy wynikają z zespołu nadpobudliwości psychoruchowej, czy ich przyczyna jest inna. Przeprowadzenie takiej diagnozy wymaga często specjalistycznych badań i konsultacji z lekarzami różnych specjalności. Objawy nadpobudliwości i zaburzeń  uwagi nie są specyficzne jedynie dla ADHD i mogą mieć zupełnie inną przyczynę. Objawy ADHD mogą towarzyszyć różnym stanom chorobowym – zarówno somatycznym, jak i psychicznym.

Zdarza się, że zespołu nadpobudliwości psychoruchowej zostanie pomylony z inną chorobą lub z zachowaniem dziecka typowym dla jego wieku rozwojowego.

Z zaburzeń psychicznych należy wykluczyć:

  • zaburzenia afektywne – depresję i chorobę afektywną dwubiegunową  (maniakalno-depresyjną),
  • zaburzenia zachowania,

  • zaburzenia opozycyjno-buntownicze,
  • całościowe zaburzenia rozwoju, czyli autyzm dziecięcy i zespół Aspergera,
  • opóźnienie rozwoju umysłowego,

  • a także nadzwyczaj wysoki poziom inteligencji.

Choroby somatyczne imitujące ADHD:

  • nadczynność tarczycy
  • przewlekłe zatrucie ołowiem
  • płodowy zespół alkoholowy (FAS)
  • zespół Wilsona
  • zespół łamliwego chromosomu X
  • postępujące choroby zwyrodnieniowe
  • padaczka
  • niedosłuch
  • zwykłe alergie czy podwyższona temperatura mogą powodować, że dziecko staje się bardziej drażliwe, ruchliwe, ma trudność z koncentracją i utrzymaniem uwagi
  • wada wzroku
  • działanie uboczne leków (m.in. barbituranów, benzodiazepin, leków nootropowych, neuroleptyków typowych)

 

Schemat postępowania diagnostycznego przy ADHD

Właściwie prowadzony proces diagnozy ADHD jest złożonym i niełatwym zadaniem.

Rozpoznanie ADHD to decyzja, która niesie dla dziecka i jego otoczenia wiele konsekwencji. Potrzebne są więc dłuższa obserwacja dziecka, a także zebranie dokładnego wywiadu zarówno od rodziców, jak i nauczycieli.

  • szczegółowy wywiad dotyczący obecności i nasilenia poszczególnych objawów nadpobudliwości psychoruchowej aktualnie i w przeszłości
  • wywiad rozwojowy dotyczący wszystkich etapów życia dziecka, od przebiegu ciąży i porodu
  • wywiad rodzinny dotyczący sytuacji rodzinnej, a także tego, w jaki sposób osoby wychowujące dziecko radzą sobie z trudnymi zrachowaniami dziecka
  • rozmowa z dzieckiem
  • informacje na temat funkcjonowania dziecka w środowisku szkolnym. zwykle jest to rozmowa lub uzyskanie opisowej opinii od wychowawcy albo pedagoga szkolnego
  • badanie kwestionariuszowe dla rodziców i nauczycieli (np. kwestionariusze connersa).
  • konsultacja psychologiczna
  • diagnoza medyczna

Proces diagnozy może wydawać się skomplikowany i długotrwały.

Dobrze postawiona diagnoza zwykle wymaga czasu. Badający musi wykluczyć inne problemy rozwojowe i choroby, które mogą dawać podobne objawy do ADHD.